Heart surgery in United Kingdom

Diweddarwyd diwethaf: 07/05/2010

Llawdriniaethau dargyfeiriol ar y galon (grafftiad i ddargyfeirio rhydwelïau coronaidd)

Around the Country

Click on a hospital below to see their rates of survival for heart bypass operations

Ffynonellau gwybodaeth eraill am lawdriniaethau dargyfeiriol ar y galon.

  • NHS Direct
    Gwefan swyddogol ar gyfer llinell gyngor 24 awr y GIG
  • Best Treatments
    Tystiolaeth glinigol i gleifion o Gylchgrawn Meddygol Prydain
  • The British Heart Foundation
    Elusen sy'n talu am ymchwil, addysg ac offer achub bywyd ac sy'n helpu cleifion y galon.
  • The Society of Thoracic surgeons
    Mae Cymdeithas y Llawfeddygon Cardiothorasig yn cynrychioli mwy na 4,800 o lawfeddygon ac mae'n ymrwymedig i arbed ac ymestyn bywydau'r cleifion y mae'n eu gwasanaethu

Awdur: Samer Nashef - Papworth Hospital
Cyhoeddwyd: Tachwedd 2005

Pwrpas y llawdriniaeth

Y prif bwrpas yw lliniaru angina, yn enwedig os nad yw dulliau eraill llai mewnwthiol yn addas. Teimlad o anghysur neu bwysau, fel arfer yng nghanol y frest, yw angina, er y gall weithiau fod yn y breichiau, y cefn, y gwddf neu'r ên. Mae'n deimlad annifyr sy'n digwydd wrth ymarfer ac yn diflannu wrth orffwys. Gan fod angina'n digwydd gydag ymdrech gorfforol, gall waethygu ansawdd bywyd rhywun, gan gyfyngu ar yr hyn y gallant ei wneud a'i fwynhau.

Pwrpas arall y llawdriniaeth yw lleihau'r perygl o drawiad ar y galon yn y dyfodol. Mewn rhai cleifion, mae culhau a rhwystro rhydwelïau yn y galon yn golygu bod trawiad ar y galon yn fwy tebygol. Gall rhai cleifion hyd yn oed ystyried cael llawdriniaeth ddargyfeiriol ar y galon er mwyn lleihau'r risg o drawiad ar y galon, hyd yn oed os nad oes ganddynt angina trafferthus ac i rai pobl gall fod yn bosibl agor rhydweli goronaidd gan ddefnyddio techneg lawfeddygol, sef angioplasteg, yn hytrach na dargyfeiriad.

Yr effaith ar gleifion

Mae hon yn llawdriniaeth fawr. Nid yw'n boenus iawn, ond mae poen wedyn. Fel arfer gall y frest, y cefn, y gwddf, yr ysgwyddau a'r coesau frifo, ond mae'n hawdd trin hyn gyda phoenladdwyr arferol.

Mae'r llawdriniaeth hefyd yn gwneud i'r cleifion deimlo'n flinedig ac yn ddi-egni am yr wythnosau cyntaf.

Fel arfer mae'r angina'n diflannu'n llwyr yn syth ar ôl y llawdriniaeth heb ddod yn ôl am flynyddoedd. Mae'r risg o drawiad ar y galon hefyd yn llawer llai i lawer o gleifion unwaith y byddant ar wellhad ar ôl y llawdriniaeth.

Beth i'w ddisgwyl wedyn

Byddwch yn aros dros nos yn yr uned gofal dwys ac am dua phedwar i wyth diwrnod yn gwella ar y ward. Caiff y rhan fwyaf o'r tiwbiau eu tynnu allan yn ystod y ddau ddiwrnod cyntaf. Cewch fwyd a diod y diwrnod ar ôl y driniaeth, ond efallai na fydd eich archwaeth am fwyd yn dda iawn yn y dyddiau cyntaf. Cewch eistedd mewn cadair ar y diwrnod cyntaf, cerdded i'r toiled ar yr ail ddiwrnod a cherdded o gwmpas y ward o'r trydydd neu'r pedwerydd diwrnod. Unwaith y byddwch yn gallu dringo grisiau, mae hi bron yn amser mynd adref.

Beth i'w ddisgwyl ar ôl y llawdriniaeth

Byddwch yn aros yn yr uned gofal dwys dros nos ac ar yr ward am bedair i wyth dydd arall tra eich bod yn gwella. Caiff y rhan fwyaf o'r tiwbiau eu tynnu yn ystod y deuddydd cyntaf. Gallwch fwyta ac yfed ar y diwrnod cyntaf ar ôl y llawdriniaeth, ond gallwch golli eich archwaeth yn ystod y dyddiau cyntaf. Gallwch eistedd mewn cadair ar y diwrnod cyntaf, cerdded i'r ty bach ar yr ail ddydd a cherdded o gwmpas y ward o'r trydydd neu'r pedwerydd dydd ymlaen. Unwaith y gallwch ddringo grisiau, mae bron yn amser i chi fynd adref.

Adferiad

Cewch eich annog i fod yn fywiog ac i fynd am dro ar ôl gadael yr ysbyty. Y rheol gyffredinol yw y gallwch wneud y rhan fwyaf o bethau os ydych yn teimlo'n ddigon da i'w gwneud, ar wahân i weithgareddau allai olygu oedi wrth i asgwrn y frest wella (gwaherddir codi pwysau trwm neu weithgareddau eraill sy'n gosod pwysau ar ran uchaf y breichiau am dri mis ar ôl y driniaeth). Ar ôl chwech wythnos, bydd y rhan fwyaf o gleifion yn teimlo bron yn normal ac yn ddigon bywiog i werthfawrogi nad yw'r angina yno bellach.

Cyfraddau goroesi ar ôl llawdriniaethau dargyfeiriol ar y galon